logo

ZASADY FUNKCJONOWANIA SERWISU PDF Drukuj Email
Wpisany przez Michał Kłosiński   
piątek, 27 lutego 2009 09:26
BIPOd 2002 roku na wszystkie urzędy i nie tylko nałożono obowiązek utworzenia podmiotowych stron BIP (Biuletyn Informacji Publicznej). Kwestię ta regulowało rozporządzenie w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej z dnia 17 maja 2002 r. (Dz. U. Nr 67 poz. 619). W związku z licznymi problemami z interpretacją dosyć ogólnikowych przepisów (i etc.)  Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zaczęło zastanawiać się nad zmianami w tej materii. Tym sposobem od 18 stycznia 2007 r. obowiązuje nowe rozporządzenie w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej. Oczywiście rozporządzenie to zmieniło (uchyliło) dotychczas obowiązujące.

Niniejszy CMS - Joomla (ang. Content Management System), czyli systemem zarządzania treścią. Jest to oprogramowanie służące do budowy, aktualizacji i rozbudowy niniejszego serwisu. Podstawową cechą systemów opartych na CMS jest oddzielenie treści (informacji) od wyglądu (sposobu ich prezentacji).

Zgodnie z nowym rozporządzeniem strony podmiotowe BIP prowadzone są w formie odrębnych stron WWW, tym nie mniej dopuszczono możliwość prowadzenia jedynie strony podmiotowej BIP, która jest jednocześnie stroną własną podmiotu, o ile spełnia wszystkie wymagania stawiane przez ustawę1 i rozporządzenie.
W przypadku, jednak gdy podmiot posiada własną stronę WWW, musi na niej umieścić odsyłacz (zawierający logo BIP) do swojej wyodrębnionej podmiotowej strony BIP. Jest to duży krok w porównaniu do poprzedniego rozwiązania, które nakazywało utrzymywać dwie „odrębne” witryny.

 

Wymogi prawne dotyczące BIP

CMS

Strona musi być oparta na bazie danych: „Informacje publiczne zawarte w BIP organizuje się w postaci baz danych, a ich udostępnianie odbywa się w oparciu o mechanizmy baz danych.”

Joomla! – jest w 100% systemem bazodanowym – baza danych MySQL

Stały dostęp do danych – strony WWW: „Informacje publiczne zawarte w BIP udostępnia się odwiedzającym BIP przez całą dobę bez przerwy”

Kwestia zależna od niezawodności hostingu, serwera na którym została zainstalowana Joomla!

Kodowanie strony: UTF-8 wersja 3.02

Kodowanie strony: UTF-8

Możliwość późniejszej rozbudowy: „Strony BIP projektuje się w sposób umożliwiający ich modyfikację, uwzględniając technologiczny rozwój systemu teleinformatycznego, w którym działa BIP”

Joomla! ma budowę modułową (otwartą), a ilość dostępnych rozszerzeń: ponad 400 – nie licząc wersji, dostępnych na extensions.joomla.org – mówi sama za siebie. Joomla! oparta jest na licencji GPL – stąd też każdy ma dostęp do kodu źródłowego i może go swobodnie modyfikować do swoich potrzeb. Projekt Joomla! jest rozwijany przez całą społeczność internetową, a nie tylko wąską grupę programistów.

Strona powinna pozwalać na zamieszczanie plików zawierających dane tekstowe lub tekstowo-graficzne w formatach: txt, rtf, pdf, doc, Open Document;

Joomla! pozwala na dodawanie dowolnych plików oraz ich udostępnianie internautom. Ponadto komponent Remository lub Docman umożliwia budowę działu download, w którym administrator (redaktor) będzie umieszczał pliki do pobrania.

Do tworzenia i modyfikacji stron WWW stosuje się co najmniej jeden z następujących formatów danych: HTML 4.01, XHTML 1.0, CSS

Do budowy jądra Joomla! wykorzystano m.in. następujące formaty: PHP, HTML, CSS.

Treści zgromadzone na stronach BIP są udostępniane w jakości nie pozostawiającej wątpliwości co do ich zawartości.

Każda strona (artykuł), która jest tworzona w Joomla! zawiera swoją metryczkę: datę utworzenia, ostatniej zmiany, określenie osoby (użytkownika), która wytworzyła i opublikowała daną informację. Ponadto nic nie stoi na przeszkodzie by dodatkowo w stopce danej strony (artykułu) umieszczać informację, kto jest głównym redaktorem witryny. Oczywiście podpisując dokument nie używamy lakonicznego określenia „Administrator”, na rzecz imienia i nazwiska np. urzędnika.

Dostęp do pozostałych informacji publicznych

Warto umieścić stronę (artykuł) zawierającą następująca treść: Zgodnie z art. 10 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001r. (Dz. U. Nr 112 poz. 1198), informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek.

Treści zgromadzone na stronach BIP nie są zabezpieczone przed drukowaniem i kopiowaniem.

Z istoty Joomla! każda informacja, którą system wyświetla na ekranie przeglądarki daje się bez problemu wydrukować. Ponadto istnieje funkcja formatuj tekst do wydruku, co tym bardziej ułatwia wydrukowanie zawartości bez zbędnej graficznej otoczki.

Strona podmiotowa BIP zawiera w szczególności: logo (znak graficzny) BIP, umieszczone w górnej części strony;

Wystarczy dodać znak BIP (do pobrania ze strony www.bip.gov.pl) w górnej części szablonu graficznego strony.

Tworząc górny baner/nagłówek strony nie zapomnij dodać tam informacji o nazwie instytucji lub urzędu.

Strona podmiotowa BIP zawiera: adres redakcji strony podmiotowej BIP, imię i nazwisko, numer telefonu, numer telefaksu i adres poczty elektronicznej co najmniej jednej z osób redagujących stronę podmiotową BIP;

Do tego celu warto wykorzystać moduł Kontakt, gdzie administrator strony winien umieścić wszystkie te informacje. Można to też zbudować w oparciu o artykuł statyczny, bez formularza kontaktowego.

Strona podmiotowa BIP zawiera: instrukcję korzystania z strony podmiotowej BIP;

Wystarczy stworzyć stronę (artykuł statyczny), gdzie opiszemy jak korzystać ze strony, z czego się składa, co czego służą przyciski etc.

Strona podmiotowa BIP zawiera menu przedmiotowe umożliwiające odnalezienie: informacji publicznych etc.

Joomla! zawiera kilka rodzajów menu, tylko od Ciebie zależy gdzie je rozmieścisz i jakie informacje pod nimi internauta znajdzie.

Strona zawiera moduł wyszukujący.

Standardowo Joomla! ma wbudowany doskonały moduł wyszukujący, wystarczy go tylko gdzieś w rozsądnym miejscu na stronie umieścić i opublikować.

Strona podmiotowa BIP nie może zawierać reklam

Niestety nie ma legalnej definicji reklamy, oprócz tej stworzonej na potrzeby ustawy o radiofonii ii telewizji. Jednakże zaleca się nie reklamowanie firm ani osób prywatnych, w sposób jednoznacznie świadczącym o reklamowym charakterze przekazu.

Pozostawienie informacji, że serwis oparto Joomla! w żadnym bądź razie nie może być traktowane jako reklama.

Osoby prowadzące strony podmiotowe BIP nie muszą być już pracownikami w rozumieniu Kodeksu pracy.

Oznacza, że osoby publikujące informację (redaktorzy i administratorzy) mogą być zatrudnione na innej podstawie niż umowa o pracę np. umowę zlecenie.

Redaktorzy strony (lub określonych informacji) mają dostęp do modułu administracyjnego strony podmiotowej BIP w oparciu o mechanizmy identyfikacji i autoryzacji nadzorowane przez administratora strony podmiotowej BIP.

Wystarczy standardowy moduł logowania do części administracyjnej oraz system uprawnień. Część osób z którymi rozmawiałem zaleca wyłączenie możliwości logowania i dodawania nowych użytkowników z poziomu frontowego witryny, do ustawienia w Ustawieniach globalnych Joomla!.

Strony BIP ochrania się przez moduł bezpieczeństwa - programowe lub sprzętowo-programowe rozwiązanie techniczne uniemożliwiające zniszczenie lub modyfikację informacji publicznych zawartych w BIP przez osoby nieuprawnione.

Tu na pewno warto podkreślić fakt bezpieczeństwa dla Joomla! w postaci nieinstalowania rozszerzeń w wersji beta lub zbędnych dla niezbędnej funkcjonalności serwisu. Ponadto zaleca się ochronę dostępu do części administracyjnej poprzez odpowiednie wpisy w pliku .htaccess, np. dostęp do folderu administrator tylko określonym IP. Zmiana domyślnego loginu z „admin”, a inny też jest jak najbardziej na miejscu.

Informacje zgromadzone w bazie danych stron BIP kopiuje się na odrębne informatyczne nośniki informacji nie później niż dobę po zaistnieniu zmiany treści tych informacji. Jeżeli zmiany treści zachodzą częściej niż raz na dobę, informacje kopiuje się na odrębne informatyczne nośniki informacji raz na dobę.

Wystarczy zrobić kopię zapasową bazy danych za pomocą odpowiedniego rozszerzenia lub panelu administracyjnego np. phpMyAdmin, a następnie skopiować ją na CD. Jedna kopia strony (pliki php, css etc.) – głównie szablonu, w powinna zupełności wystarczyć na okres kilku miesięcy. W końcu Joomla! informacje przechowuje głównie w bazie danych (MySQL).

Strony BIP są wyposażone w mechanizm dziennika, w którym odnotowywane są zmiany w treści informacji publicznych udostępnianych w BIP oraz próby dokonywania takich zmian przez osoby nieuprawnione.

Dzienniki dla tych stron prowadzone są w sposób automatyczny.

Administratorzy stron BIP dokonują kontroli dzienników, w odniesieniu do podlegających im stron, w każdy dzień powszedni.

Po pierwsze warto zbudować sobie porządny schemat użytkowników serwisu, określić im uprawnienia do danych części oraz zobowiązać do nieudostępniania innym ich loginu i hasła etc.
Po drugie można zainstalować sobie komponent JamboReport wraz biblioteką (JamboWorks Libraries) – będący statystykami pokazującymi ilość dni od ostatniej aktualizacji oraz oglądalność strony, z odnośnikami do konkretnych pozycji.

Po trzecie po rozmowie z administratorem głównego BIP (nieoficjalnej) stwierdzam, że w zasadzie wystarczyło by samo robienie kopii zapasowej bazy danych wraz z możliwością przywrócenia określonej informacji np. w celach dowodowych.

W przypadku awarii brak dostępności strony podmiotowej BIP dla odwiedzającego stronę nie powinien być dłuższy niż 24 godziny.

Zależne głównie od serwera. W razie widocznego braku połączenia z bazą danych zaleca się umieszczenie prostej strony index.html – zawierające podstawowe informacje kontaktowe (nazwa podmiotu, adres, telefony etc.) oraz informacje o chwilowej awarii.

Statystyki- liczba odwiedzin (odsłon)

Mimo, iż można mieć wątpliwości co do obowiązku ich prowadzenia warto dla wszelkiego spokoju zainstalować dodatkowe lub używać wbudowanych. Można również wyświetlać ich wyniki na jednej z podstron strony podmiotowej BIP. Osobiście wybrałem moduł Visitorcounter – prosty do używania i przetłumaczenia (wyświetla ogólną liczbę odwiedzin, miesięczną, tygodniową, dzisiejszą i wczorajszą).

Mapa serwisu

Choć nie ma takiego obowiązku – warto zainstalować odpowiednie rozszerzenie, będzie to przydatne dla niektórych obywateli.

  1. O dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198. z późn. zm.).
  2. Na podstawie rozporządzenia w sprawie minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz.U.05.212.1766).

Opracował:

Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE

Paweł Frankowski
http://blog.elimu.pl/

Poprawiony ( czwartek, 05 maja 2016 11:41 )